MARÍA VÁZQUEZ, A MESTRA SOCIALISTA ELIMINADA POLO FRANQUISMO

" Aquel 19 de agosto de 1936 resoaron na noite os disparos que acabaron coa vida dunha mestra vocacional, dunha renovadora pedagóxica, dunha muller progresista, militante socialista, afervoada defensora dos dereitos femininos, cun compromiso social que a levou a se involucrar con frecuencia en accións humanitarias. Tiña 42 anos acabados de cumprir e unha vida por diante para seguir con entrega e paixón a súa tarefa cotiá na tripla vertente educativo-politico-social.(...) No período republicano, as mestras tiveron un papel capital, como os mestres. O que acontece é que as súas achegas, e até os seus nomes, ficaron con moita frecuencia invisibilizados>>.

Así inicia Aurora Marco este revelador ensaio, onde exhuma, para a nosa historia, a vida de loita e compromiso da mestra María Vázquez Suárez. Nacida en Compostela, con raíces en Sober, estudante de Maxisterio na súa querida Coruña, mestra inesquecible na Pobra do Caramiñal e mais en Miño. E enterrada en Pontedeume, tal e como vén de descubrir agora a autora desta investigación.

Tantos anos despois, estas páxinas son memoría reparadora, loita contra o esquecemento. A carón do relato incorpóranse ata cen imaxes e documentos, a maior parte deles inéditos, entre os que atoparemos o lamentable exepediente de depuración, aberto catro anos despois do asasinato da mestra.